01 April 18

เก็บยาในตู้เย็น ดีจริงหรือ

เก็บยาในตู้เย็น ดีจริงหรือ คำตอบก็คือมีทั้งดีและไม่ดีค่ะทั้่งนี้ขึ้นอยู่กับประเภทของยาและคำแนะนำที่มาจากบริษัทผู้ผลิต ดังนั้นการเก็บยาในตู้เย็นจึงไม่ได้เป็นคำตอบสุดท้ายนะคะ

คำแนะนำในการเก็บยา 


1.ยาที่ควรเก็บในตู้เย็น ได้แก่ ยาหยอดตา ยาเหน็บทวารชนิดขี้ผึ้ง ยาฆ่าเชื้อหรือยาปฏิชีวนะที่ผสมน้ำแล้ว อินซูลิน และยาที่ฉลากระบุให้เก็บในตู้เย็น

  • ในกรณีของยาปฏิชีวนะที่ต้องผสมน้ำเมื่อผสมผงยากับน้ำไปแล้วสามารถเก็บไว้ได้ประมาณ 7 วันที่อุณหภูมิห้อง
  • เก็บไว้ในตู้เย็นจะสามารถเก็บไว้ได้ประมาณ 14 วัน หากเก็บนานกว่านี้อาจจะทำให้ประสิทธิภาพลดลง
  • จำไว้ว่ายาฆ่าเชื้อไม่สามารถเก็บไว้กินครั้งต่อไปได้หากยังยังมียาเหลือจากรอบที่แล้ว

2.ยาน้ำเชื่อมหลังเปิดใช้ควรเก็บไว้ไม่เกิน 1 – 3 เดือน สามารถเก็บที่อุณหภูมิห้องไม่จำเป็นต้องแช่ตู้เย็น แต่ถ้าคุณแม่นำไปเก็บในตู้เย็นแล้วพอนำออกมาพบว่ามีเกล็ดน้ำตาลเกาะที่คอขวดไม่ควรทานหรือให้ลูกทานยาขวดนั้นเพราะจะทำให้ได้รับยาเกินขนาดได้ เนื่องจากน้ำและน้ำตาลได้ระเหยออกมาส่วนตัวยาไม่ได้มีการระเหยออกมาด้วยเลยกลายเป็นว่ายานั้นเข้มข้นเกินไปนั่นเองค่ะ

3.ห้ามเก็บยาเม็ดแอสไพรินไว้ในตู้เย็นเพราะความชื้นจำทำให้เกิดการสลายตัวยาซึ่งมีผลต่อการต้านการแข็งตัวของเลือดอีกทั้งยังทำให้เกิดพิษต่อร่างกายทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน ชักและหมดสติได้หากได้รับยาปริมาณสูง

ความจำเป็นของการเก็บยาในตู้เย็น
ถ้าคำแนะนำระบุมาว่าให้เก็บในตู้เย็นก็ต้องเก็บในตู้เย็น แต่ถ้าไม่ระบุมาก็วางไว้ที่อุณหภูมิห้องที่ไม่ร้อนเกินไป ไม่มีแดดส่องถึง แต่ถ้าในบ้านนั้นร้อนเกิน 25 องศาเซลเซียสก็ควรเก็บยาไว้ในตู้เย็นจะดีกว่าและก่อนรับประทานยาควรดูลักษณะและสีของยาด้วย

เก็บส่วนไหนของตู้เย็น
อุณหภูมิในตู้เย็นที่เหมาะสมคืออยู่ระหว่าง 2-8 องศาเซลเซียสและช่องตรงกลางของตู้เย็นเหมาะสมกับการเก็บยามากที่สุดเพราะมีอุณหภูมิคงที่


ลักษณะของยาหมดอายุ

ยาผงแห้ง ถ้าผงยาจะจับตัวกันเป็นก้อนแข็ง ไม่ละลายน้ำได้เหมือนตอนแรก
ยาน้ำแขวนตะกอน  ดูที่ตะกอนถ้าจับกันเป็นก้อน เขย่าแล้วไม่กระจายตัว มีความเข้มข้น กลิ่น สีหรือรสเปลี่ยนไป
ยาน้ำเชื่อม มีสีขุ่นกว่าเดิม สีเปลี่ยนไป มีตะกอน มีกลิ่นบูดเปรี้ยวหรือรสเปรี้ยว
ยาน้ำใส สี กลิ่นเปลี่ยนไป หรือมีตะกอน ลักษณะยาจากใสเปลี่ยนเป็นขุ่น
ยาเม็ด ถ้ายาแตกร่วน สีเปลี่ยน มีจุดราขึ้น
แคปซูลแข็ง เปลือกบวมโป่งอาจมีจุดเชื้อราขึ้นที่เปลือกแคปซูล ภายในแคปซูลจะสังเกตเห็นว่าผงยาเปลี่ยนสี จับกันเป็นก้อน เช่น ยาเตตราซัยคลินที่เสียแล้ว ผงยาจะเปลี่ยนจากสีเหลืองเป็นสีน้ำตาล ซึ่งเป็น อันตรายต่อไต
แคปซูลนิ่ม เปลือกแคปซูลเยิ้มเหลวเหนียวกว่าปกติ แคปซูลเปื่อยทะลุทำให้ตัวยาไหลออกมากด้านนอก
อีมัลชั่น ปกติเมื่อตั้งทิ้งไว้จะแยกเป็นชั้นและเมื่อเขย่าจะเข้ากันดีแต่ถ้ายาเสื่อมแล้วเมื่อเขย่าจะไม่เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน
ยาขี้ผึ้ง เกิดการแยกของของเหลวออกมาเยิ้มที่ผิวหน้าของยา มีความข้นหนืดเปลี่ยนไปและมีกลิ่นเหม็นหืน
ยาครีม มีการแยกชั้นของอิมัลชัน การหดตัวของเนื้อครีมเนื่องจากการระเหยของน้ำและการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์
ยาเจลใส เนื้อเจลเป็นขุ่นและไม่เป็นเนื้อเดียวกัน
อินซูลิน(ยาฉีด)   ลักษณะที่สำคัญที่สุดของสารละลายปราศจากเชื้อคือความใสและการคงสภาพความปราศจากเชื้อซึ่งมักสังเกตไม่ได้ด้วยตาเปล่า แต่อินซูลินชนิดขุ่นหากเสื่อมสภาพตะกอนจะจับกันเป็นก้อน เกาะ ติดกันแน่น เขย่าแล้วไม่กระจายตัวดังเดิม มีความเข้มข้น กลิ่น สีหรือรสเปลี่ยนไป
ยาหยอดตา จากน้ำใสๆเป็นน้ำขุ่นหรือหยอดแล้วมีอาการแสบตามากกว่าปกติ

เห็นไหมคะไม่ว่าจะเก็บยาไว้ในหรือนอกตู้เย็นหากเปิดใช้นานเกิน 3 เดือนและยานั้นมีสภาพเปลี่ยนไปต้องทิ้งอย่าเสียดายเพราะการกินยาหมดอายุนั้นเป็นอันตรายถึงชีวิตเชียวนะคะ


เรื่อง:เมลดา ตงสาลี

ข้อมูลจาก:

https://www.med.mahidol.ac.th 

http://www.livewithdrug.com

คณะแพทย์ศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

Share
This Article

Related Article

16 February 2018

Happy Together ช่วงเวลาต้องมนต์ของเราสามคน

Happy Together แพ็คเกจถ่ายภาพสุดยอดเมคโอเวอร์ครั้งยิ่งใหญ่ของคุณแม่กับเบบี๋ในครรภ์พร้อมคุณพ่อ โดยช่างภาพแฟชั่นคนดังที่ถ่ายปกและถ่ายแฟชั่นให้กับนิตยสาร

06 November 2017

5 เคล็ดลับ ฝึกลูกรับมือความกังวล

“ความกังวล” ไม่ใช่เรื่องเลวร้ายเสมอไปนะ งั้นมาช่วยให้ลูกรักสลายความกังวลกันดีกว่า

25 July 2017

“จ๊ะเอ๋” ไม่ใช่แค่เรื่องเล่นๆ นะคะคุณแม่

เล่นจ๊ะเอ๋ เกมธรรมดาๆ ที่ปู่ย่าตายายเคยเล่นกันมานาน แต่ใครจะคิดว่าเกมง่ายๆ แบบนี้จะมีประโยชน์ต่อพัฒนาการด้านสติปัญญาของลูกน้อยแบบสุดๆ