29 June 18

Meet the Doctor สังเกต พัฒนาการลูก เล็ก แบบไหนผิดปกติ ควรพบแพทย์ด่วน

A: อยากทราบวิธีการสังเกตเด็กเล็กค่ะว่า พัฒนาการแบบไหนของลูกผิดปกติ ควรพาไปพบแพทย์ด่วน

Q: โดยทั่วไปเด็กเล็กๆ อายุตั้งแต่แรกเกิดจนถึงอายุ 2 ปี จะต้องมาพบแพทย์เพื่อตรวจพัฒนาการและฉีดวัคซีนตามนัดเป็นระยะๆ อยู่แล้ว ซึ่งก่อนที่แพทย์จะทำการฉีดวัคซีนให้กับเด็กทุกๆ ครั้ง แพทย์จะตรวจร่างกายและพัฒนาการของเด็กเสมอ ว่ามีพัฒนาการสมวัยหรือไม่ค่ะ แล้วให้คำแนะนำแก่คุณพ่อคุณแม่ที่จะช่วยในการส่งเสริมพัฒนาการให้ลูกน้อย

เข้าใจได้ว่าเด็กเล็กๆที่ยังสื่อสารกับคุณพ่อคุณแม่ไม่ได้ โดยเฉพาะคุณพ่อคุณแม่มือใหม่มักมีความกังวลใจ ว่าจะสังเกตได้อย่างไรว่าลูกมีความผิดปกติ หลักง่ายๆ ที่ป้าหมอจะแนะนำคุณพ่อคุณแม่คือ ใช้การสังเกตลูกโดยใช้สัญชาติญาณตามวิสัยปกติ (แบบไม่ใช้อคติ เพื่อจ้องจับหาความผิดปกติค่ะ)

พัฒนาการที่คุณพ่อคุณแม่สามารถใช้สังเกตเป็นหลัก ตามวัยของลูก

– ทารกแรกเกิดบางคนอาจจะยังไม่ลืมตา แต่ส่วนใหญ่มักจะลืมตาได้เองภายในเวลา 7 วันหลังคลอดเสมอ

– เมื่อทารกเริ่มลืมตาได้ ให้ลองดูที่รูม่านตาดำของลูกว่าเป็นสีดำเหมือนปกติหรือไม่

– อายุ 1 เดือนลูกจะตื่นมากขึ้น จะเริ่มจ้องมองสิ่งต่างๆ มากขึ้น สังเกตการกลอกตาของทารกจะเป็นในทิศทางเดียวกันทั้งสองข้าง และไม่ควรมีการกระตุกของตาดำ

– เสียงร้องของลูก ควรเป็นเสียงร้องที่ดัง มีความหนักแน่นของเสียงร้อง เวลาร้องปากไม่เขียว ถ้าลูกร้องเสียงเบาๆ ครางเหมือนเสียงแมว หรือเสียงร้องแหบๆ ไม่มีพลัง อาจมีความผิดปกติ

– ช่วงเดือนแรก โดยเฉพาะในเด็กที่ดื่มนมแม่ล้วน มักจะถ่ายอุจจาระบ่อยๆ ถ้าลูกมีอาการท้องผูกทั้งๆ ที่ดื่มนมแม่อย่างเดียว ร่วมกับอาการร้องเสียงแหบ อาจมีภาวะตัวเหลืองนานเกิน 4 สัปดาห์ ให้ปรึกษาแพทย์ลูกอาจมีภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน

– ในช่วงแรกเกิดถึง 1 เดือน ลูกจะนอนหลับเป็นส่วนใหญ่ แม้มีเสียงดังเช่น คนพูด/หัวเราะกัน เสียงเครื่องดูดฝุ่น เสียงทีวี/โทรศัพท์ ลูกจะไม่สะดุ้งตื่น ถือเป็นเรื่องปกติ ลูกมักจะสะดุ้งตื่นเมื่อมีเสียงที่ดังมากและมีการกระแทกร่วมด้วย เช่น ประตูปิดเสียงดัง หรือของตก

– เมื่อลูกอายุ 2 เดือน จะเริ่มมองตามของที่เคลื่อนไหวได้เก่งขึ้น ส่งเสียงอ้อแอ้และยิ้มตอบสนองเมื่อเห็นคนที่คุ้นเคย ระบบรับการได้ยินก็จะเก่งขึ้น อาจสะดุ้งตื่นเมื่อได้ยินเสียงคนคุยกัน/หัวเราะ หรือเสียงโทรศัพท์ดัง  ช่วงนี้คอจะแข็งมากขึ้นด้วย เมื่อลองจับให้ลูกเล่นท่านอนคว่ำ ลูกจะผงกศีรษะได้สูงขึ้น

– อายุ 4 เดือน จะเล่นเก่งขึ้นมาก หัวเราะเสียงดังเอิ๊กอ๊าก หันมองตามเสียงได้ถูกทาง คว่ำเองได้ ยกศีรษะได้สูง ถ้าลูกอายุ 4 เดือนแล้วคอยังไม่แข็ง เวลาจับนอนคว่ำไม่สามารถยกศีรษะได้ ถือว่าพัฒนาการช้ากว่าเกณฑ์

– อายุ 6 เดือน ลูกจะเริ่มทรงตัวอยู่ในท่านั่งได้ชั่วครู่ ถ้าเราจับประคองขาให้ลูกนั่ง หลังจะตรงมากขึ้น และเริ่มบาลานซ์การทรงตัวได้ดี ในวัยนี้ลูกต้องเริ่มมีการสบตาคนที่เล่นด้วย และยิ้มให้แบบมีความหมาย ถ้าสังเกตว่าลูกไม่สบตาเลย หรือไม่หันตามเสียงเลย ควรปรึกษาแพทย์

– อายุ 7-8 เดือน ลูกจะเริ่มคลานและนั่งเองได้ จะเริ่มใช้มือหยิบของต่างๆได้เก่งขึ้น และอาจถ่ายของเปลี่ยน มือได้ ต่อมาจะเริ่มใช้นิ้วโป้งและนิ้วชี้หยิบของชิ้นเล็กๆได้ ถ้าลูกวัยนี้ยังไม่สามารถนั่งทรงตัวเองได้จะถือว่าพัฒนาการช้า

– อายุ 8-12 เดือน ลูกจะหัดเกาะยืนและเกาะเดิน ต่อมาจะเริ่มตั้งไข่ (ทรงตัวด้วยตัวเองในท่ายืนได้) และจะเริ่มก้าวเดินเตาะแตะด้วยตัวเอง ถ้าอายุ 1 ขวบแล้วลูกไม่สามารถเกาะยืนได้ต้องปรึกษาแพทย์

– ฟันซี่แรกของลูกจะขึ้นเมื่ออายุประมาณ 6-12 เดือน ถ้าลูกอายุครบขวบแล้วฟันลูกยังไม่ขึ้นเลย ให้พาไปปรึกษาทันตแพทย์

– ในช่วงอายุประมาณขวบถึงขวบครึ่ง พอลูกเริ่มรู้จักทรงตัวเดินได้ ลูกจะเริ่มวิ่งแต่การ balance การทรงตัววิ่งจะยังไม่เก่งมากทำให้ล้มบ่อย ถือเป็นเรื่องปกติ ลูกจะทรงตัวในการวิ่งได้เก่งเมื่อายุประมาณ 2 ขวบ

– พัฒนาการด้านการพูดของลูกจะเริ่มที่อายุประมาณ 7-9 เดือน โดยจะเริ่มส่งเสียงคล้ายเสียงพูด เช่น ปะป่ะ หรือหม่ำๆ แล้วจะค่อยพูดเป็นคำพูดที่ชัดขึ้นเรื่อยๆ เมื่ออายุ 2 ขวบ ลูกควรพูดเป็นคำ 2 พยางค์ เช่น แม่อุ้ม กินน้ำ ไปนอน เป็นต้น ได้ประมาณ 30-50 คำ เราจะถือว่าลูกพูดช้าเมื่ออายุ 18 เดือนแล้วลูกยังไม่เปล่งเสียงพูดเป็นคำๆได้เลย หรือ 2 ขวบแล้วลูกยังพูดได้ไม่ถึง 20 คำ ทั้งนี้อาจต้องดูด้วยว่ามีประวัติการพูดช้าของคนในครอบครัวหรือไม่ หรือที่บ้านพูดกันหลายภาษา (เกิน 2 ภาษา) อาจทำให้ลูกสับสนมีพัฒนาการการพูดที่ช้ากว่าปกติได้ แต่เมื่อเริ่มพูดได้ลูกก็จะสามารถสื่อสารได้ดีเลย

การสังเกตพัฒนาการของลูกคงต้องดูหลายๆ อย่างประกอบกัน คุณพ่อคุณแม่ควรมีใจในการประเมินลูกอย่างเป็นกลาง ไม่กังวลจนเกินเหตุและจับเอาอาการของลูกที่มีบางครั้งบางคราวมาเป็นประเด็นว่าลูกจะมีความผิดปกติ จนลดทอนความสุขในการเลี้ยงลูกนะคะ

Share
This Article

Related Article

16 February 2018

Happy Together ช่วงเวลาต้องมนต์ของเราสามคน

Happy Together แพ็คเกจถ่ายภาพสุดยอดเมคโอเวอร์ครั้งยิ่งใหญ่ของคุณแม่กับเบบี๋ในครรภ์พร้อมคุณพ่อ โดยช่างภาพแฟชั่นคนดังที่ถ่ายปกและถ่ายแฟชั่นให้กับนิตยสาร

23 March 2018

Mum Review รถเข็น Cosatto รุ่น Woosh

มีโอกาสได้ลองรถเข็นเด็ก Cosatto แบรนด์ใหม่จากอังกฤษที่เพิ่งจะเปิดตัวกันไป เลยเก็บรีวิวมาฝากแม่ๆ ด้วย บอกเลยว่าฟังก์ชันตอบโจทย์มากๆ แถมสีสันลวดลายคิวท์สุดๆ

18 May 2017

ลูกโตแล้ว ต้องฝึกให้เข้าห้องน้ำเอง

น้องหนูวัยเจื้อยแจ้วแสนน่ารัก มักตกม้าตายเรื่องปัญหาการขับถ่าย รีบฝึกไว้เนิ่นๆ ก่อนเข้าอนุบาล ถึงไม่ง่าย แต่ลูกเราเก่ง ลูกเราทำได้ แม่ท่องไว้แล้วฝึกๆๆ