19 April 18

Meet the Doctor ชวนแม่ๆ มาทำความรู้จักโรค ต่อมอะดีนอยด์ โต

จากกรณีที่น้องโปรด ลูกชายหัวแก้วหัวแหวนของแม่เป้ย ปานวาด ป่วยเป็น ต่อมอะดีนอยด์ โต ทำให้คุณพ่อคุณแม่หลายคนมีคำถามสงสัยว่า โรคนี้คืออะไร อาการเป็นอย่างไร และอันตรายไหม ป้าหมอเลยอยากชวนแม่ๆ มาทำความรู้จักโรค ต่อมอะดีนอยด์ โตกันค่ะ

ต่อมอะดีนอยด์ คืออะไร

ต่อมอะดีนอยด์ เป็นเนื้อเยื่อประเภทหนึ่งของระบบภูมิต้านทานร่างกายที่ช่วยในการต่อสู้กับเชื้อโรค มีหน้าที่เช่นเดียวกับต่อมทอนซิล ต่างกันตรงที่ต่อมทอนซิลสามารถมองเห็นได้เมื่ออ้าปาก แต่ต่อมอะดีนอยด์อยู่ด้านหลังผนังคอ จึงมองไม่เห็นเวลาอ้าปาก

ต่อมอะดีนอยด์มีมาตั้งแต่แรกเกิดแล้ว และจะโตขึ้นตามอายุจนถึงประมาณ 5 ปี หลังจากนั้นจะเริ่มมีขนาดเล็กลงและฝ่อไปเองตามธรรมชาติเมื่อโตเป็นผู้ใหญ่

หน้าที่ของต่อมอะดีนอยด์

ต่อมอะดีนอยด์ทำหน้าที่เป็นปราการด่านแรกของภูมิต้านทาน ด้วยการดักจับเชื้อโรคทั้งไวรัสและแบคทีเรียที่จะเข้าสู่ร่างกายทางระบบทางเดินหายใจ เพื่อไม่ให้เชื้อโรคแพร่กระจายไปสู่ส่วนอื่นๆ ได้

เมื่อต่อมอะดีนอยด์ โต

เมื่อมีการติดเชื้อ ต่อมอะดีนอยด์มีการอักเสบ ก็จะบวมโตขึ้นและจะยุบไปเมื่อการติดเชื้อหายดีแล้ว แต่ในบางครั้งแม้หายจากการติดเชื้อแล้ว ต่อมอะดีนอยด์ก็อาจไม่ยุบลง โดยเฉพาะในคนที่มีอาการภูมิแพ้ร่วมด้วย

 

สังเกตอาการที่บ่งบอกว่าต่อมอะดีนอยด์โต

– คัดจมูก หายใจไม่ออก เสียงพูดอู้อี้ (nasal voice)
– มีปัญหาเกี่ยวกับหูและการได้ยิน เช่น หูอื้อ หูชั้นกลางอักเสบบ่อยๆ หรืออาจมีน้ำในหูชั้นกลางเรื้อรัง ทำให้
ประสิทธิภาพการได้ยินลดลง (conductive hearing loss)
– มีปัญหาการนอน นอนกรนเสียงดัง หยุดหายใจระหว่างการนอน (sleep apnea)
– เจ็บคอ กลืนอาหารลำบาก
– ต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอโต
– ริมฝีปากแห้ง แตก จากการอ้าปากหายใจเป็นประจำ

ผลข้างเคียงในระยะยาว

อาจทำให้เป็นเด็กตัวเล็ก น้ำหนักน้อย เพราะติดเชื้อบ่อย และกลืนอาหารลำบาก สมาธิในการเรียนด้อยลง เนื่องจากคุณภาพการนอนหลับได้ไม่เต็มที่ แต่จะไม่มีผลต่อ IQ

การวินิจฉัย

นอกจากการซักประวัติ ตรวจร่างกายทั่วไปแล้ว แพทย์อาจต้องอาศัย x-rays ดูต่อมอะดีนอยด์ เพื่อประเมินความรุนแรงของการกดเบียดทางเดินหายใจ หรือในรายที่มีอาการนอนกรนเสียงดังมาก ก็อาจต้องตรวจ sleep test เพื่อดูว่ามีการหยุดหายใจระหว่างนอนหลับ (sleep apnea) ร่วมด้วยหรือไม่

 

แนวทางการรักษา

1.การรักษาด้วยยา จะเป็นในรูปของยารับประทาน ได้แก่ ยาลดบวมโพรงจมูก ยาภูมิแพ้ ยาฆ่าเชื้อในกรณีที่มีการติดเชื้อ และในรูปยาสเตียรอยด์พ่นจมูก เพื่อทำให้ต่อมอะดีนอยด์เล็กลง
2.การรักษาโดยการผ่าตัด เรียกว่า Adenoidectomy ส่วนใหญ่มักจะทำควบคู่ไปกับการตัดต่อมทอนซิล เนื่องจากมักเป็นปัญหาร่วมและเกี่ยวเนื่องกันเสมอ การผ่าตัดจะทำในเคสที่การรักษาทางยาไม่ได้ผล หรือในเคสที่ sleep apnea รุนแรง ซึ่งเป็นการผ่าตัดที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน ใช้เวลาประมาณ 1-2 ชั่วโมง หลังผ่าตัดจะมีอาการเจ็บในลำคออยู่ประมาณ 3-5 วัน ควรรับประทานอาหารอ่อนๆ และเย็นๆ เช่น ไอศครีม มิลค์เชค แผลจะหายเป็นปกติภายใน 7-10 วัน

 

ป้าหมออยากให้คุณพ่อคุณแม่ตระหนักถึงปัญหาสุขภาพของลูกน้อย แต่อย่าตระหนกจนทำให้ชีวิตเครียดเกินไป ถ้ามีปัญหาข้องใจสงสัย แนะนำให้ปรึกษากุมารแพทย์ประจำตัวลูกนะคะ 🙂

Share
This Article

Related Article

16 February 2018

Happy Together ช่วงเวลาต้องมนต์ของเราสามคน

Happy Together แพ็คเกจถ่ายภาพสุดยอดเมคโอเวอร์ครั้งยิ่งใหญ่ของคุณแม่กับเบบี๋ในครรภ์พร้อมคุณพ่อ โดยช่างภาพแฟชั่นคนดังที่ถ่ายปกและถ่ายแฟชั่นให้กับนิตยสาร

10 August 2017

7 เรื่องต้องป้องกัน เมื่อแม่อายุมากอยากท้อง!

คุณจัดอยู่ในกลุ่ม “แม่ตั้งครรภ์ตอนอายุมาก” หรือเปล่า ไปเช็คกัน มีข้อดี-ข้อเสี่ยง-ข้อควรระวังมากมายที่ต้องใส่ใจปฏิบัติให้ดีค่ะ

11 August 2017

5 แหล่งเรียนรู้แนววิทย์ – คิด เล่น เห็น สนุก

รวบรวม 5 แหล่งเรียนรู้แนววิทย์- คิด เล่น เห็น สนุก มาฝากพ่อแม่มัมเรซิ่นสุดคูล สุดสัปดาห์นี้พาลูกรักไป ฉลาดล้ำ สนุกเลิศ กับโลกวิทยาศาสตร์แสนมหัศจรรย์ได้เล้ย