26 September 17

360◦ ว่าด้วย “ภาวะครรภ์เป็นพิษ” อันตรายที่ทำให้แม่เสี่ยงเสียชีวิต

“ครรภ์เป็นพิษ” เป็นอีกหนึ่งภาวะอันตรายที่ทำให้แม่ตั้งครรภ์เสี่ยงเสียชีวิตได้ มีปัจจัยประกอบมากมายที่ทำให้แม่ตั้งครรภ์คนใดคนหนึ่งต้องเสี่ยงเจอกับภาวะอันตรายนี้ และเรื่องแบบนี้ Mumraisin คิดว่าสำคัญควรบอกกล่าวเตือนกันให้กว้างขวางออกไป ถ้าอ่านแล้วได้ประโยชน์โปรดแชร์ถึงคนที่คุณแคร์และรักนะคะ

ภาวะครรภ์เป็นพิษ (Preeclampsia) เสี่ยงสูงเป็นอันดับ 1 ใน 5 ที่ทำให้แม่ตาย ในทุกประเทศทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย ภาวะนี้ทำให้แม่ตายร้อยละ 10-15 ของสาเหตุการตายทั้งหมด อันที่จริงภาวะนี้พบมาก คือพบประมาณร้อยละ 4.6 ของการคลอด แต่ส่วนใหญ่เกิดในช่วงไตรมาสที่สาม การคลอดลูกเป็นการรักษาภาวะนี้ ทำให้คนไข้ส่วนใหญ่รอดชีวิต โอกาสเสียชีวิต มีจำนวน 6.4 ราย ต่อครรภ์เป็นพิษ 10,000 ราย

ความสำคัญ พบได้มาก เป็นโรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม เป็นสาเหตุการตายและความพิการที่สำคัญของแม่และลูก นอกจากนั้นแม่อาจจะเกิดโรคหลอดเลือดและหัวใจตามมาในภายหลัง หลังคลอดลูก

ภาวะครรภ์เป็นพิษคืออะไร?  คือความผิดปกติของะบบร่างกายของแม่หลายระบบที่เกิดขึ้นอย่างก้าวหน้า โดยเริ่มจากมีความดันโลหิตสูง ทั้ง ๆ ที่ไม่เคยเป็นมาก่อน มีโปรตีนไข่ขาวรั่วออกมาในปัสสาวะ มีอาการบวม หรือเป็นความดันโลหิตสูง ไม่ว่าเกิดใหม่หรือเก่า ร่วมกับอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกายของคนท้อง เช่น ไต ตับ ระบบประสาทสมอง รก ทำงานผิดปกติ ส่งผลให้เกิดอันตรายต่อแม่ ส่วนลูกอาจเสียชีวิตหรือพิการ จากรกลอกตัวก่อนกำหนด คลอดก่อนกำหนด ทารกขาดอาหาร มีภาวะน้ำคร่ำน้อย

สาเหตุ เชื่อว่าเกี่ยวข้องทั้งส่วนของแม่และลูก โดยน่าจะเกิดจากการฝังตัวของรกที่ผิดปกติ ทำให้มีเลือดมาเลี้ยงไม่พอ เกิดการตายของรกบางส่วน รกจึงปล่อยสารเกี่ยวกับการสร้างเส้นเลือดขึ้นมา(Angiogenic factors) เกิดผลกระทบกับระบบหลอดเลือดทั่วร่างกาย งานวิจัยทางระบาดวิทยา เชื่อว่าการฝังตัวที่ผิดปกติของรก น่าจะเกิดจากภูมิต้านทานอสุจิของแม่ ภาวะนี้มักจะเป็นในท้องแรก กับสามีคนแรก ที่มีความถี่ของการมีเพศสัมพันธ์น้อย คุมกำเนิดโดยการใช้ถุงยางอนามัย ภาวะนี้เกิดน้อยในคนที่มีความถี่ของการมีเพศสัมพันธ์บ่อยครั้งก่อนมีลูก และในคนที่กลืนกินอสุจิจากการร่วมรักทางปาก เชื่อว่าการสัมผัสกับอสุจิบ่อยครั้งเป็นเวลานาน ช่วยลดการเกิดภูมิต้านทานต่ออสุจิ และลดภาวะครรภ์เป็นพิษได้    

อาการของภาวะครรภ์เป็นพิษ ตรวจพบโดยแพทย์ มีความดันโลหิตสูงที่เกิดมาใหม่ 140/90 มม.ปรอทขึ้นไป มีไข่ขาวในน้ำปัสสาวะ และบวม หรือเป็นความดันโลหิตสูงเก่าหรือใหม่ และมีการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ผิดปกติ ร้อยละ 90 เกิดเมื่ออายุครรภ์เกิน 34 สัปดาห์ หรือในขณะเจ็บครรภ์คลอด ร้อยละ 10 เกิดก่อน 34 สัปดาห์ เจอน้อยมากที่เกิดในไตรมาสที่ 2 (ก่อน 20-22 สัปดาห์) การคลอดลูกเป็นการรักษา ทำให้ภาวะนี้หายไป จึงพบภาวะนี้น้อยมาก ในช่วง 48 ชั่วโมงหลังคลอด

ครรภ์เป็นพิษชนิดรุนแรง พบร้อยละ 25 ของครรภ์เป็นพิษ มีอาการชัก โคม่า เลือดไม่แข็งตัว ตับวาย ไตวาย ทำให้แม่และลูกพิการและตาย อาการที่บ่งบอกว่าเป็นชนิดรุนแรงมี 6 อาการดังนี้คือ

  1. ปวดหัวอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง
  2. ตาพร่ามัว มองเห็นภาพไม่ชัด กลัวแสง หรือมองไม่เห็น ตาบอดชั่วคราว
  3. แน่นท้อง จุกลิ้นปี่ แน่นหน้าอก
  4. ซึม ไม่รู้สึกตัว ความรู้สึกตัวเปลี่ยนแปลงไป
  5. หายใจหอบ เจ็บหน้าอก
  6. ความดันโลหิตสูง 160/110 ขึ้นไป

ปัจจัยเสี่ยงของแม่ต่อการเกิดครรภ์เป็นพิษ มีดังนี้ค่ะ

1. เคยเป็นครรภ์เป็นพิษในท้องก่อน ท้องนี้มีความเสี่ยงสูงกว่าคนไม่เคยเป็น 7 เท่า

2. ตั้งครรภ์ท้องแรก หรือตั้งท้องแรกกับสามีใหม่ มีความเสี่ยงสูงกว่าท้องหลัง 91 เท่า

3. มีคนในครอบครัวเคยเป็นครรภ์เป็นพิษ มีความเสี่ยงสูงกว่าคนที่ไม่มี 91 เท่า

4. แม่มีโรคประจำตัว

  • โรคเบาหวาน มีความเสี่ยงสูงกว่าคนปกติ 56 เท่า
  • โรคความดันโลหิตสูง มีความเสี่ยงสูงกว่าคนปกติ 38-2.37 เท่า
  • น้ำหนักเกิน ดัชนีมวลกายมากกว่า 1 มีความเสี่ยงสูงกว่าคนปกติ 2.47 เท่า
  • มีภูมิต้านทานผิดปกติ Antiphospholipid มีความเสี่ยงสูงกว่าคนไม่มี 72 เท่า
  • โรคไตเรื้อรัง ระยะ 3, 4, 5 มีโอกาสเกิดครรภ์เป็นพิษสูงมาก คือร้อยละ 40-60

5. ตั้งครรภ์แฝด มีความเสี่ยงสูงกว่าคนปกติ 93 เท่า

6. แม่อายุมากกว่า 40 ปี มีความเสี่ยงสูงกว่าแม่อายุต่ำกว่า 40 ปี 96 เท่า

วิธีป้องกันภาวะครรภ์เป็นพิษ

1. ไม่ควรท้อง หากเคยเป็นครรภ์เป็นพิษ อายุมาก มีโรคประจำตัวที่เสี่ยงต่อภาวะครรภ์เป็นพิษ

2. ควรฝากครรภ์ก่อนการตั้งครรภ์ 12 สัปดาห์ พบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ หากมีอาการผิดปกติที่สงสัยว่าจะเป็นครรภ์เป็นพิษ ควรพบแพทย์ก่อนกำหนดนัด

3. ขณะตั้งครรภ์ควรดูแลสุขภาพ พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เครียด รับประทานอาหารครบหมู่ กินยาบำรุง ต้องระวัง อาการบวม น้ำหนักเพิ่มมากกว่า 3-5 กิโลกรัมต่อเดือน อาจเป็นอาการเริ่มแรกของครรภ์เป็นพิษได้

4. ในกรณีที่เสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะครรภ์เป็นพิษ แพทย์อาจให้รับประทานยาแอสไพริน 81 มิลลิกรัมต่อวัน ตั้งแต่ท้อง 4-8 เดือน เพื่อป้องกันการเกิดภาวะครรภ์เป็นพิษ

Share
This Article

Related Article

16 February 2018

Happy Together ช่วงเวลาต้องมนต์ของเราสามคน

Happy Together แพ็คเกจถ่ายภาพสุดยอดเมคโอเวอร์ครั้งยิ่งใหญ่ของคุณแม่กับเบบี๋ในครรภ์พร้อมคุณพ่อ โดยช่างภาพแฟชั่นคนดังที่ถ่ายปกและถ่ายแฟชั่นให้กับนิตยสาร

15 March 2018

Meet The Doctor: ลูกวัยรุ่น เกเร ติดเกม ต่อยตีกับคนอื่น

ลูกวัยรุ่นคบเพื่อนเกเร ติดเกม แถมต่อยตีกับคนอื่น ใช้ไม้อ่อน ไม้แข็งก็แล้วทำอย่างไรดี แม่ร้องไห้ทุกวันเลย

16 March 2018

10 น้ำผักผลไม้ เอาใจสายเฮลท์ตี้ยกครัว

แจกสูตรรัวๆ 10 น้ำผักผลไม้ ปั่นกินเองที่บ้านได้ง่ายๆ เด็กดื่มได้ ผู้ใหญ่ดื่มดี